AH Plus jest na rynku od ponad dwudziestu pięciu lat. BC Sealer — od kilkunastu. Przemysł endodontyczny chciałby was przekonać, że BC Sealer jest „nową generacją” i zastąpi epoksydy. Praktyka kliniczna jest bardziej skomplikowana. Po roku pracy z BC Sealerem (po piętnastu latach pracy z AH Plus) mam wnioski, które przedstawiam tu w pełnej szczerości — z których pierwszy brzmi: BC Sealer nie jest jednoznacznie lepszy. Jest inny, sprawdza się w innych sytuacjach, ma swoje konkretne ograniczenia.
Skąd w ogóle ten spór
AH Plus to klasyczny sealer dwuskładnikowy oparty na żywicy epoksydowej. Działa przez polimeryzację chemiczną, daje pełne zamknięcie kanału w ciągu 7-10 godzin, wytrzymałość mechaniczna jest udokumentowana w setkach publikacji od końca lat dziewięćdziesiątych. Główne ograniczenia: wymaga absolutnie suchego kanału (wilgotność znacznie pogarsza wiązanie), długoterminowy skurcz polimeryzacyjny dwa do trzech procent objętościowo, oraz trudność usunięcia przy ewentualnym retreatmencie.
BC Sealer (znany też jako EndoSequence BC Sealer) bazuje na biokeramice. Wiąże w obecności wilgoci kanałowej, ekspanduje minimalnie podczas wiązania (kompensując fizjologiczne ruchy zęba), uważany za lepiej tolerowany biologicznie. Główne ograniczenia: dłuższy czas wiązania (do 24 godzin), niejasne dane długoterminowe powyżej dziesięciu lat, oraz znaczna trudność usunięcia w retreatmencie (zdecydowanie trudniej niż AH Plus).
Co mówią konkretne badania
Najszerzej cytowana meta-analiza porównująca te dwa sealery została opublikowana w International Endodontic Journal przez Pawar et al. w 2021 roku. Objęła czternaście badań klinicznych z czasem obserwacji od 12 do 72 miesięcy. Główny wniosek autorów był bardziej wyważony, niż chcieliby przyznać dystrybutorzy BC Sealer:
„In the included studies, no statistically significant differences were observed in clinical success rates between bioceramic and epoxy-based sealers at 24-month follow-up (p=0.31). However, marked methodological heterogeneity and short follow-up periods limit the strength of these conclusions for long-term clinical decisions.”
Tłumaczy to istotną rzecz. W krótkim i średnim okresie (do dwóch lat) oba sealery dają porównywalne wyniki kliniczne. Dłuższy okres pozostaje słabo udokumentowany dla BC Sealera, bo materiał po prostu jeszcze nie ma wystarczająco długiej historii klinicznej. AH Plus ma już za sobą dwie dekady prospektywnych obserwacji.
Czego doświadczam klinicznie
Po roku pracy z BC Sealer w gabinecie z prawdziwie nie-suchymi kanałami (a takich mam większość) tolerancja na wilgoć jest realna i klinicznie istotna. AH Plus wymaga absolutnie suchego kanału — w praktyce oznacza to dodatkowe trzy do pięciu minut suszenia papierowymi punktami przed obturacją. BC Sealer toleruje resztkową wilgoć i klinicznie nie obserwuję pogorszenia wyników. Ta oszczędność czasu, choć indywidualnie mała, kumuluje się — w skali rocznej praktyki to około 30-40 godzin czasu fotelowego zaoszczędzonego.
Druga obserwacja, mniej oczywista. W przypadkach z kanałami akcesoryjnymi BC Sealer wnika lepiej w drobne anatomiczne przestrzenie dzięki jego niższej lepkości i tendencji do „rozlewania się” w obecności wilgoci. Klinicznie widzę to przy obturacjach w mikroskopie — sealer dochodzi do bocznych ujść konsekwentniej niż AH Plus.
Z drugiej strony — i to jest ostrzeżenie, które producent nie chętnie komunikuje — retreatment zęba uszczelnionego BC Sealerem jest istotnie trudniejszy. Biokeramika nie reaguje na klasyczne solwentowe podejście (chloroform, eukalipteol), a mechaniczne usunięcie wymaga znacznie więcej czasu i ryzyka transportacji. W przypadkach planowanego ewentualnego retreatmentu (np. zęby filarowe pod protezę) wolę pozostać przy AH Plus.
Kiedy AH Plus, kiedy BC Sealer
Po roku porównawczej praktyki mam dość prostą zasadę decyzyjną:
- Standardowe leczenie pierwotne, kanał dobrze opracowany i sucho irygowany — AH Plus. Sprawdzony, tani, długoterminowe dane.
- Leczenie pierwotne, kanał trudny do osuszenia (apex resorpcyjny, młody ząb z otwartym wierzchołkiem, infekcja z aktywnym wysiękiem) — BC Sealer. Tolerancja na wilgoć jest tu klinicznie istotna.
- Leczenie pierwotne, podejrzenie skomplikowanej anatomii (kanały akcesoryjne, izthmusy) — BC Sealer. Lepsza penetracja w obszary trudno dostępne.
- Ząb filarowy pod planowaną protezę, gdzie potencjalny retreatment jest realistyczną opcją — AH Plus. Łatwiej go usunąć w razie potrzeby.
- Retreatment endodontyczny — AH Plus. BC Sealer nie ma jeszcze wystarczających danych dla retreatmentów, plus jeśli będzie potrzeba drugiego retreatmentu, problemy się piętrzą.
Co przewiduję
BC Sealer prawdopodobnie wygra rynkową konkurencję z AH Plus w przeciągu kolejnej dekady — ale nie dlatego, że jest jednoznacznie lepszy klinicznie, tylko dlatego, że marketing biokeramiki jest mocniejszy, a krzywa nauki dla operatora niższa. Pierwsze dziesięć lat danych klinicznych pokaże, czy jego długoterminowe wyniki rzeczywiście dorównują AH Plus. Do tego momentu prawdopodobnie pozostanę przy konfiguracji mieszanej.
Najgorszą decyzją gabinetu jest, w mojej opinii, dogmatyczne przywiązanie do jednego sealera niezależnie od profilu przypadku. Doświadczeni endodonci, których znam, używają obu materiałów wymiennie i mają wyraźnie lepsze wyniki długoterminowe niż gabinety pracujące „tylko BC Sealer” lub „tylko AH Plus”. To jest argument za rozszerzeniem własnego repertuaru, nie zawężaniem go do jednego materiału.
Źródła
- Pawar S.S., Pujar M., Makandar S. — Bioceramic vs epoxy-resin sealers in single-cone obturation: a systematic review, International Endodontic Journal, 2021.
- Zhou H.M., Shen Y., Zheng W. et al. — Physical properties of 5 root canal sealers, Journal of Endodontics, 2013.
- Brasseler USA — EndoSequence BC Sealer technical specification. brasselerusa.com
- Dentsply Sirona — AH Plus product information. dentsplysirona.com
Tekst oparty na praktyce klinicznej autora oraz cytowanej literaturze. Wybór konkretnego materiału powinien być zawsze dostosowany do profilu pacjenta i konkretnego przypadku.
